Pesten komt helaas op veel scholen voor. Sommige kinderen worden dag na dag buitengesloten, uitgelachen of zelfs bedreigd. Dat kan grote gevolgen hebben voor hun zelfvertrouwen en veiligheid. Scholen proberen daar iets aan te doen met speciale programma’s. De KiVa-methode is daar een goed voorbeeld van. Deze aanpak komt uit Finland en richt zich niet alleen op de pesters, maar op de hele klas.
Wat pesten precies is
Het gebeurt nog steeds, maar wat is pesten eigenlijk? Pesten is geen eenmalig grapje of ruzie. Het gaat om herhaald gedrag waarbij iemand expres een ander pijn doet, buitensluit of vernederd. Dat kan fysiek zijn, zoals slaan of duwen, maar ook verbaal, zoals schelden, roddelen of iemand constant belachelijk maken. Ook digitaal pesten komt veel voor, bijvoorbeeld via WhatsApp of social media. Het belangrijkste kenmerk van pesten is dat het steeds terugkomt en dat de ander zich niet goed kan verdedigen.
Wat pesten met kinderen doet
Kinderen die gepest worden, voelen zich vaak verdrietig, onzeker en alleen. Ze durven soms niet meer naar school of krijgen buikpijn van spanning. Op lange termijn kan pesten leiden tot angstklachten of somberheid. Soms trekken kinderen zich helemaal terug, of gaan juist zelf agressief gedrag vertonen. Niet alleen het slachtoffer heeft er last van. Ook kinderen die pesten of toekijken kunnen in de knoop raken. Pesten zorgt dus voor een negatieve sfeer in de hele klas.
Wat de KiVa-methode anders maakt
De KiVa-methode pakt pesten aan op een positieve manier. In plaats van alleen te focussen op het straffen van pesters, kijkt KiVa vooral naar hoe je een veilige klas kunt maken waarin iedereen zich fijn voelt. De methode komt uit Finland en is inmiddels op honderden Nederlandse basisscholen in gebruik. KiVa werkt met vaste lessen waarin kinderen praten over respect, vriendschap en samenwerken. Ze leren hoe ze elkaar kunnen helpen en hoe je op een goede manier met elkaar omgaat.
De rol van de hele klas
Bij KiVa speelt de groep een grote rol. Niet alleen de pester en het slachtoffer worden betrokken, maar juist ook de rest van de klas. Uit onderzoek blijkt dat pesters vaak doorgaan omdat ze steun of aandacht krijgen van anderen. Als klasgenoten niet meer meedoen, of juist laten merken dat ze pesten afkeuren, stopt het gedrag vaak sneller. Daarom leert KiVa kinderen om op te komen voor elkaar, op een manier die veilig is en past bij hun leeftijd.
Hoe scholen ermee aan de slag gaan
Scholen die met KiVa werken, gebruiken een vaste aanpak. Leerkrachten krijgen een training en er zijn lesmaterialen beschikbaar. Elke groep krijgt regelmatig KiVa-lessen. Daarnaast houdt de school goed bij hoe het met de sfeer in de klas gaat. Als er toch wordt gepest, volgt de school een duidelijke stappenaanpak waarbij ook ouders betrokken worden. Het doel is altijd om het pesten te stoppen en de sfeer te verbeteren, niet om iemand af te straffen.
Waarom KiVa goed werkt
Veel scholen merken dat er minder wordt gepest sinds ze met KiVa zijn begonnen. Kinderen voelen zich veiliger, leren beter samenwerken en durven sneller iets te zeggen als er iets gebeurt. Dat komt doordat KiVa niet werkt met angst of straf, maar met duidelijke regels, positieve aandacht en veel samenwerking. Kinderen voelen zich daardoor meer betrokken bij elkaar en de leerkracht heeft een belangrijke rol al
